سایت رسمی بهمن مؤذن
مدیریت دولتی
آموزش
در باره من
خاطرات و وقایع
برنامه های اندروید
سایر سایت ها
ارسال صفحه برای دوستان
    بازگشت به مطالب گروه   بازگشت به صفحه اول
 
توازن زندگی کاری - چگونه کار و زندگی را به تعادل برسانیم

 برای ورود به بحث توازن زندگی کاری نگاهی به وضعیت شغلی زنان در کشور انگلستان می اندازیم. آن ها در این کشور بیشتر به شغل های نیمه وقت مشغول می باشند. بر خلاف مردان که معمولا در پست های مدیریتی مشغول به کار می باشند، زنان در کارهای دفتری و منشی گری مشغول هستند. آن ها بیشتر از آقایان در مشاغل فروشندگی و سرویس به مشتریان ارائه خذمت می کنند. همچنین در کشور انگلستان زنان نسبت به مردان حقوق کمتری دریافت می کنند که دلیل آن می تواند وجود تفکیک جنسیتی حرفه ای، صنایعی که زنان را به خود جذب می کند، سابقه کمتر خانم ها در مشاغل تمام وقت، نیمه وقت بودن کار خانم ها، تحصیلات رسمی کمتر خانم ها و مسائل مربوط به تبعیض جنسیتی باشد. دو واژه را در این قسمت از بحث می بایست تعریف نماییم.

تساوی جنسیتی : این واژه به معنی شانس برابر برای مردان و زنان می باشد. همانگونه که مردان در محیط کار خود رشد می کنند، زنان نیز بتوانند با همان رویه در محیط کار خود رشد کنند.
انصاف جنسیتی : این واژه به معنی وجود فرصت ها و محدودیت های برابر برای زنان و مردان در سازمان می باشد. هم زنان و هم مردان در فعالیت های مربوط به خانواده مشارکت داشته باشند.
اینکه زنان در محیط کار به عنوان نیرو های دست دوم مطرح می شود می تواند به ذات جنسیت گرای سازمان ها نسبت داده شود. سازمان ها به وسیله مدل مردانه کار روزانه اداره می شوند. به این معنی که کار بیرون برای مرد و کارِ خانه و خانواده مربوط به زنان می باشد. این تصور به دوران صنعتی بر می گردد. امّا با وجود تغییر در تعریف نقش زن و مرد در بازار کار و خانواده، ساختار های کاری همچنان به صورت مردگرایانه باقی مانده اند. 
در فرهنگ جدایی کار از خانواده، به نیروی کار به عنوان فردی نگریسته می شودکه هیچ مسئولیت اجتماعی خارج از ندارد و باید تمام انرژی و وقت خود را برای کارش مصرف نماید. به این مدل کار، مدل مردانه کار  می گویند. در این مدل، تعهد به کار به مثابه در اولویت قرار دادن کار نسبت به سایر نیاز های فرد می باشد. در محیط کار جدا از خانواده، شخصیت مردگرایانه  به عنوان شخصیتی مؤثر و کارآمد در محیط کار مطرح می شود و ارزش های مردسالارانه مانند رقابت و کار طولانی در محیط کار به عنوان خصوصیات یک کارگر خوب مطرح می شود. از دیگر سو خصوصیات زن گرایانه  مانند مهارت های روابط بین فردی و همکاری نادیده انگاشته می شود. ایده شایستگی نیز با تفکری ایده آل از مرد پیوند می خورد. بدین سان دستاوردهای زنان نادیده گرفته می شود، مگر اینکه به صورت    مردانه¬ای انجام گرفته شده باشد. 
در اینجا جا دارد به نکاتی در مورد توازن زندگی کاری  اشاره شود:
1. فرض کردن این موضوع که توازن زندگی کاری باید بدون توجه به جنسیت برنامه ریزی شود. این توازن صرفاً برای زنان نیست بلکه باید برای همه کسانی باشد که می خواهند در کنار کار خود ، تفریح و یادگیری را نیز داشته باشند. در عمل بسیاری از خانم ها دست به معامله می زند به این صورت که حاضر می شوند از بخشی از حقوق خود در مقابل ساعت کار کمتر و رسیدگی به امور شخصی خود صرف نظر کنند. امّا در واقع همان میزان کار را انجام می دهند، لیکن خود را محق به دریافت تمام و کمال نمی دانند. زیرا حضور فیزیکی در مدل مردسالارانه کار اهمیت دارد. افرادی که کار نیمه وقت را انتخاب می کنند معمولاً ارتقاء نمی گیرند. این استراتژی منابع انسانی استراتژی مناسبی نمی باشد. 
2. فرض این موضوع که توازن زندگی کاری مسئله ای در مورد انتخاب شخصی  است. بسیاری از زنان با اینکه می دانند انتخاب کار پاره وقت برای پیشرفت شغلیشان مضر می باشد، ولی به دلیل اینکه انتخاب دیگری ندارند مجبور به این کار می شوند. 
3. فرض این موضوع که توازن زندگی کاری برای والدین شاغل  است. تصور غالب بر این است که توازن زندگی کاری صرفاً برای خانم ها و والدین است و این امر می تواند سیاست های موجود در این زمینه را بی اثر کند. تبعیضی که برای وادین و زنان در امر ساعت کاری نسبت به جوانان و کسانی که والد نیستند وجود دارد می تواند باعث خشم و واکنش شدید آن ها شود. از دیگر سو می تواند ادراکی از بی عدالتی را نیز به همراه داشته باشد. 
طرح موضوع دوگانه 
باید توجه نمود مشکلاتی که از بعد توازن زندگی کاری پیش می آید بیشتر ریشه در تصور مردانه از کار دارد، مانند ساعات کاری طولانی و همواره در دسترس بودن. این امر می تواند سایر روش های انجام کار را تحت تأثیر قرار دهد. امّا سوالی که در ذهن پدید می آید اینست که چگونه می توان توازن زندگی کاری را محقق کرد. در پاسخ به این سوال راهکار های زیر پیشنهاد می گردد:
1. قوانین و مقرّراتی  وضع گردد تا کارکنان اجازه داشته باشند کار پاره وقت انجام دهند. 
2. خط مشی هایی  در زمینه طراحی ساعات کاری منعطف وضع گردد. این امر می تواند به کارکنان کمک کند تا زندگی و کار خود را متوازن کنند.
3. ارائه خدمات نگهداری از فرزندان در جامعه و محیط کار می تواند به کارکنان کمک کند تا کار خود را به انجام برسانند. 
البته باید توجه داشت که اگر سیاست های قید شده به درستی اجرا نشوند و رویه های کاری با این سیاست ها هماهنگ نشود، کارکنانی که سبک کاری منعطف  را انتخاب می کنند، به عنوان کارکنان دست دوم  طلقی می شوند. 
مشکلات اجرای در توازن زندگی کاری
گرچه برخی از دولت ها و سازمان ها قوانینی را برای اجرا در زمینه بهبود توازن زندگی کاری دارند، امّا در عمل مشکلاتی نیز به وقوع می پیوندد. این مشکلات به شرح ذیل می باشد:
1. استفاده از حق قانونی مرخصی والدین  معمولاً به خانم ها داده می شود و آقایان اگر این تقاضا را داشته باشند، با آن موافقت نمی شود .
2. بررسی ها نشان می دهد تعداد بیشتری از خانم ها، نسبت به آقایان درخواست استفاده از ساعات کاری شناور را می نمایند. لیکن آقایانی که چنین درخواستی را دارند معمولاً به تقاضایشان پاسخ مثبت داده نمی شود.
این برخورد دوگانه و جنسیتی  نسبت به سیاست های موجود از مشکلات اجرای سیاست های زندگی کاری متوازن است. امّا عوامل دیگری نیز وجود دارد که اجرای اجرای مؤثر توازن زندگی کاری را تحت تأثیر قرار می دهد.
1. بیان ضعیف موضوع: هم کارکنان باید از حقوق خود در زمینه زندگی کاری متوازن آگاه باشند و هم مدیران را باید نسبت به نقاط قوت طرح های منعطف کاری آگاه نمود. همچنین کارکنان نیز باید از نظام های منعطف کاری به نحوی مسئولیت پذیر استفاده کنند.
2. تشدید کار : برخی از اوقات ، هنگامی که کارکنان از ساعات کاری منعطف استفاده می کنند، کارشان بر دوش سایر اعضاء تیمشان ، که در حال حاضر با حداکثر توان مشغول کار هستند، می افتد. به همین خاط برخی از کارکنان حتی از مرخصی استحقاقی خود نیز استفاده نمی کنند.
3. سیاست ها اجرائی نمی شوند: معمولا در سازمان هایی که زنان و مردان همزمان وارد می شوند، به گونه ای نامحصوص، زنان رشد کمتری نسبت به مردان در سازمان انجام می دهند و این با توجه به همان نگرش سنتی به کار است.
4. صلاحدید مدیریت  و عدالت ادراک شده : اگر ساعات کاری منعطف به عنوان یک رویه اصلی و طراحی شده در سازمان مطرح نشود، منجر به بد نام شدن نیروهای پاره وقت و اعتراض کسانی می شود که به صورت تمام وقت کار می کنند. مدیران باید به طور کامل از این سیاست ها حمایت کرده و محیط کاری را طوری طراحی کنند که کار به صورت پاره وقت از اصول محیط کار طلقی شود.
5. نگرش اصلاح سریع: برای پیاده سازی توازن زندگی کاری، می بایست دست به تغییرات سریع زد. همین تغییرات کوچک و سریع در محیط کار می تواند به دست آورد های بزرگی در آینده ختم شود.
باید توجه داشت توجه به سیاست های منعطف در محیط کار به تنهایی کافی نمی باشد و باید آن ها را به صورت پایدار در محیط کار ادغام کرد. متأسفانه باور هایی در محیط کار وجود دارد که مانع از انجام این عمل می شود. این ارزش ها شامل این موارد است:
• کارکنان ایده آل به صورت تمام وقت و به مدت طولانی کار می کنند.
• کارکنان نیمه وقت نه ارزشمند هستند و نه متعهد.
• کسانی که به صورت غیر استاندارد کار می کنند ، ممکن است کارها را به انجام نرسانند.
برای اجرای بهتر استراتژی توازن زندگی کاری، باید از فرضیات بالا فاصله گرفت و حمایت های فرهنگی از تغییر ارزش ها صورت پذیرد. به این نحو که هنجار های سازمانی و گروهی مثبت تقویت شود و آموزش هایی در جهت حمایت اجتماعی سرپرستان از کارکنان و همکاری جهت درخواست های غیر کاری آن ها، داده شود. برای تغییر دادن ارزش ها، باید مشکلات موجود در سازمان را به این تغییرات پیوند زد به نحوی که تغییرات جدید حلال مشکلات معرفی گردد. باید ابعاد مختلف کاری در سازمان و مفروضاتی که در آن ها بنا شده است شناسایی شوند و این مفروضات به چالش کشیده شوند و مشکلات فعلی سازمان وابسته به آن ها   نشان داده شود. همچنین باید تیم هایی شامل مدیران و کارکنان جهت طراحی و خلق راهکار هایی برای درگیر کردن تمام نیروهای کاری تشکیل شود. تمامی این عوامل باید در متن سازمان بومی سازی شود.
جمع بندی
حل مشکلات ایجاد شده در محیط کار و برای متوازن کردن آن توسط اولین قدم و تحت عنوان سیاست های کاری برداشته شد. این سیاست ها موفق نبود زیرا مفروضات قدیمی و نخ نمای گذشته در خصوص نیروی کاری ایده آل و نحوه پرداخت به کارکنان تغییری نکرده بود. توازن زندگی کاری در پی حل مقوله دوگانه ای است که چگونه زندگی شخصی افراد در کنار اثر بخشی کار محقق شود.  
 
لطفا نظر خود را در مورد این مطلب بیان کنید
نام کاربری:
کلمه عبور:
   
   
  عضویت در سایت  
     
من را در اینستاگرام دنبال کنید
Instagram
 
صفحه من را در فیسبوک ببینید
 
ارسال پیام در تلگرام